200 extra therapieën per jaar. Zonder uitbreiding van vervaltanks.

Nu radioligandtherapie (RLT) blijft groeien, staan ziekenhuizen voor een steeds bekendere uitdaging: hoe kunnen ze meer patiënten behandelen wanneer hun bestaande infrastructuur voor radioactief afvalwater al op volle capaciteit draait?

Hoe het Universitätsklinikum Freiburg extra capaciteit voor radioligandtherapie vrijmaakte door urine uit slechts één patiëntenkamer te filteren.

Het uitbreiden van conventionele vervaltankcapaciteit is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. In bestaande ziekenhuisgebouwen is vaak geen ruimte voor extra tanks, terwijl verouderde installaties, leidingen en technische infrastructuur uitbreidingen technisch complex, kostbaar of zelfs onuitvoerbaar kunnen maken.

Bovendien vergt het uitbreiden van vervaltankinfrastructuur vaak omvangrijke bouwwerkzaamheden of ingrijpende wijzigingen in het gebruik van bestaande ziekenhuisruimten. Zulke aanpassingen kunnen nieuwe bouwvergunningen, wijzigingen van exploitatievergunningen of aanvullende goedkeuringen van toezichthouders vereisen, wat extra complexiteit, kosten en vertraging met zich meebrengt.

Het Universitätsklinikum Freiburg stond precies voor deze situatie. De bestaande vervaltanks draaiden op maximale capaciteit, waardoor er weinig ruimte was voor verdere groei van het aantal patiënten. Uitbreiding van de tankinfrastructuur was niet haalbaar, terwijl vervanging van de verouderde installatie evenmin aantrekkelijk was, zeker met een nieuw ziekenhuisgebouw dat op langere termijn in het vooruitzicht staat, mogelijk pas over tien jaar.

Toch blijft de vraag naar nucleair-geneeskundige therapieën vandaag groeien. Wachten op een toekomstig ziekenhuisgebouw was simpelweg geen optie.

“De oplossing was niet om de bestaande vervaltanks uit te breiden of te vervangen, maar om beter gebruik te maken van de capaciteit die al beschikbaar was.”

Door een Zereau Urine FilterBOX te installeren in één strategisch gekozen patiëntenkamer, heeft het ziekenhuis voldoende extra capaciteit voor afvalwaterbeheer gecreëerd om 200 extra patiënten per jaar te behandelen, met name patiënten die Lutetium-177-therapie krijgen.

Het knelpunt: hoge-dosis jodiumtherapie

Het Universitätsklinikum Freiburg heeft een gevestigde afdeling nucleaire geneeskunde met eigen vervaltanks voor het verzamelen en opslaan van radioactief afvalwater. Deze tanks hadden echter hun maximale operationele capaciteit bereikt, wat de mogelijkheden om het behandelprogramma van het ziekenhuis uit te breiden beperkte.

De belangrijkste beperking was de radioactiviteit die in de tanks terechtkwam van patiënten die jodium-131-therapie kregen. In een van de tweepersoonskamers krijgen patiënten tijdens weekendbehandelingen activiteiten tot 7,4 GBq I-131 toegediend. Deze patiënten blijven doorgaans drie nachten opgenomen voordat ze worden ontslagen.

Tijdens hun verblijf wordt een aanzienlijk deel (80-90%) van de toegediende activiteit uitgescheiden, voornamelijk via de urine. Traditioneel komt deze activiteit in de vervaltanks van het ziekenhuis terecht, waar ze moet blijven totdat het radioactief verval het mogelijk maakt het afvalwater onder de lozingslimieten te lozen.

Omdat I-131 een fysische halfwaardetijd van ongeveer acht dagen heeft en de strengste lozingslimieten kent, nemen deze afvalwaterstromen met hoge activiteit in feite tankcapaciteit in beslag die anders extra, andere behandelingen zou kunnen ondersteunen.

Een gerichte ingreep met grote impact

In plaats van de afvalwaterinfrastructuur van het ziekenhuis opnieuw te ontwerpen, installeerde Freiburg de eerste Zereau Urine FilterBOX, aangesloten op het bestaande vervaltanksysteem.

De FilterBOX vangt radioactieve stoffen direct op uit de urine van patiënten, voordat deze naar de tanks wordt afgevoerd. Het behandelde water stroomt verder naar de bestaande afvalwaterinfrastructuur, terwijl de opgevangen radioactiviteit geconcentreerd blijft in vervangbare filters. Het zwartwater, met lage radioactiviteitsconcentraties, wordt rechtstreeks naar de vervaltanks geleid.

De compacte installatie vereiste geen bouwkundige aanpassingen aan het gebouw en kon worden geïntegreerd in de bestaande afvalwaterinfrastructuur zonder bouwwerkzaamheden of wijzigingen in het gebruik van ziekenhuisruimten. Door deze ingrepen te vermijden, vermeed het ziekenhuis ook de mogelijk bijbehorende procedures voor bouw- en exploitatievergunningen.

Door het systeem te plaatsen in de kamer waar de jodiumpatiënten met de hoogste activiteit verblijven, verwijdert het ziekenhuis een belangrijke bron van radioactiviteit uit de afvalwaterstroom. Door deze gerichte ingreep accumuleren de bestaande tanks minder activiteit en bereiken ze sneller de toegestane lozingscondities.

Het resultaat: snellere tankdoorloop, meer beschikbare capaciteit en de mogelijkheid om meer patiënten te behandelen zonder de bestaande vervaltankinfrastructuur uit te breiden.

200 extra patiënten per jaar

De impact op de behandelcapaciteit van het ziekenhuis is aanzienlijk. Door de radioactieve belasting van hoge-dosis I-131-patiënten te verminderen, heeft het Universitätsklinikum Freiburg zijn jaarlijkse behandelcapaciteit in de nucleaire geneeskunde kunnen uitbreiden van ongeveer 700 naar 900 patiënten.

Dat is een toename van bijna 30%, waarbij de extra capaciteit vooral ten goede komt aan het groeiende Lu-177-radioligandtherapieprogramma van het ziekenhuis.

Filtratie wanneer nodig. Bypass wanneer niet.

Een belangrijk kenmerk van de installatie in Freiburg is de operationele flexibiliteit.

Doordeweeks wordt dezelfde patiëntenkamer ook gebruikt voor andere patiënten van de nucleaire geneeskunde. Voor deze patiënten is urinefiltratie niet altijd nodig.

De Urine FilterBOX heeft daarom een bypassfunctie, waardoor het toilet kan functioneren als een conventioneel toilet dat rechtstreeks is aangesloten op de bestaande vervaltanks.

Ziekenhuispersoneel kan kiezen of filtratie wordt geactiveerd, afhankelijk van de toegediende behandeling en de beschikbare capaciteit in de vervaltanks.

Dit geeft het ziekenhuis directe controle over hoe de afvalwaterinfrastructuur wordt gebruikt. Filtratie wordt toegepast waar die het meeste oplevert, in plaats van voor elke patiënt verplicht te zijn.

Het is een praktisch voorbeeld van capaciteitsbeheer aan de bron, waarbij conventionele vervalopslag wordt gecombineerd met selectieve filtratie.

Beter gebruikmaken van bestaande infrastructuur

De installatie in Freiburg laat zien dat het uitbreiden van de capaciteit voor radioligandtherapie niet per se grotere vervaltanks, extra opslagruimten of omvangrijke bouwwerkzaamheden vereist.

Voor ziekenhuizen met ruimtegebrek, verouderde infrastructuur of complexe bouw- en vergunningseisen biedt filtratie aan de bron een alternatieve aanpak om de behandelcapaciteit te vergroten.

Soms is de meest effectieve ingreep ook de meest gerichte.

Door de patiëntgroep te identificeren die verantwoordelijk is voor de grootste radioactieve belasting en die activiteit op te vangen voordat deze in het afvalwatersysteem komt, kunnen ziekenhuizen de prestaties van hun bestaande infrastructuur aanzienlijk verbeteren.

En omdat de FilterBOX samenwerkt met de bestaande vervaltanks, behouden ziekenhuizen de flexibiliteit om filtratie en conventionele vervalopslag te combineren naar gelang hun operationele behoeften.

“In het Universitätsklinikum Freiburg heeft het filteren van urine uit één patiëntenkamer geholpen capaciteit te creëren voor 200 extra patiënten per jaar.”

Een relatief kleine ingreep, zonder bouwkundige aanpassingen, met een aanzienlijke impact op de toegang van patiënten tot behandeling.

“Laat uw therapiecapaciteit groeien. Niet uw vervaltanks.”

Ontdek hoe de Urine FilterBOX van Zereau ziekenhuizen kan helpen radioligandtherapieprogramma’s uit te breiden door beter gebruik te maken van hun bestaande afvalwaterinfrastructuur.